Ontgonnen landschap
Leem- en mergelgroeven in Lanaken en Maastricht omgevormd tot natuurgebieden.
Zouwdal Lanaken
De excursie start in het Zouwdal – een uniek landschap op de Belgisch-Nederlandse grens – waar natuur, economie en leefomgeving op een duurzame manier worden verbonden. Het gaat om een gewezen leemontginningsgebied voor de naastgelegen steenbakkerij van Wienerberger. In het ruimer kader van het grensoverschrijdend project Albertknoop werd hier een geïntegreerde gebiedsontwikkeling gerealiseerd, waarin overheden, de Vlaamse Waterweg, omwoners, natuurorganisaties en bedrijven zoals Wienerberger en de Leembank gedurende meer dan tien jaar intensief hebben samengewerkt.
Neanderthalersite Veldwezelt
Daarna bezoeken we de naastgelegen Neanderthalersite, een gewezen steengroeve waar bij opgravingen eeuwenoude bodemlagen werden blootgelegd. De Neanderthalersite is een unieke archeologische plek en de eerste beschermde site die voor het publiek werd ontsloten. Hier maak je kennis met de vroegere bewo¬ners van de regio: de Neanderthalers. Aan de hand van de geologische opbouw van de wanden ontdek je ook meer over de ijstijden en de evolutie van het klimaat.
ENCI-groeve Maastricht
En tenslotte verplaatsen we ons naar de spectaculaire ENCI steengroeve op een flank van de St.-Pietersberg in Maastricht (6km per auto of fiets). ENCI is een prachtig voorbeeld van hoe een industrieel gebied is teruggegeven aan de natuur. Sinds 1926 werd er in de ENCI-groeve kalk afgegraven voor de nabijgelegen cementfabriek.
Zo ontstond er een enorme kuil in het landschap, waarbij oudere ondergrondse mergelgroeves verdwenen. Tijdens het afgraven van de 70 miljoen jaar oude kalk – vooral gevormd tijdens het ‘Maastrichtien’ – werd gestoten op bijzondere fossielen.
Na sluiting in 2018 werd de groeve dankzij Natuurmonumenten herontwikkeld tot natuurgebied. Nu geniet je vanaf een spectaculair uitkijkpunt van het uitzicht over het Maasdal, de groeve en de bossen rondom. De ENCI-groeve maakt deel uit van het ‘Natura 2000’-gebied Sint Pietersberg & Jekerdal.
